De vormen van sociale onveiligheid variëren van pesten, machtsmisbruik, vernederen en uitsluiten tot het achterhouden van informatie en (seksuele) intimidatie. Vooral vrouwen (44 procent) maken in het onderzoek melding van hun negatieve ervaringen, maar ook mannelijke universiteitsmedewerkers (35 procent) hebben er last van.
Achterhouden informatie, intimidatie en uitsluiting
Uit het onderzoek blijkt dat het in de meeste gevallen gaat om roddelen (48 procent) en het bewust achterhouden van informatie (46 procent). Ook intimidatie of machtsmisbruik door hoogleraar of leidinggevende scoorde hoog (39 procent). Verder geven relatief veel mensen aan dat zij worden uitgesloten (37 procent) en dat er sprake is van discriminatie of ongelijke behandeling (29 procent). Vrouwen scoorden hierop hoger dan hun mannelijke collega’s.
Slecht leiderschap voornaamste reden onveiligheid
Hoewel veel universiteitsmedewerkers een sociaal onveilige werkomgeving ervaren, is de sfeer tussen collega’s vaak beter. Respondenten beoordelen deze goed tot zeer goed (68 procent). Slecht leiderschap wordt als voornaamste reden genoemd van een sociaal onveilige werkomgeving. Maar liefst 73 procent noemde dit de belangrijkste oorzaak. De oudere medewerkers (36-55 jaar) geven dit vaker aan (78 procent), dan de medewerkers tussen 26 en 35 jaar (65 procent).
Naast leiderschap worden ook problemen binnen de hiërarchie (49 procent) en hoge werkdruk (43 procent) genoemd. Een kwart wijt het aan de onderlinge competitie vanwege het moeten behalen van onderzoekfinancieringen.
Werk maken van sociale veiligheid
De vakbonden FNV en VAWO willen op zeer korte termijn met de Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten (VSNU) in gesprek over het instellen van een landelijke, onafhankelijke klachtencommissie. Verder vinden FNV en de VAWO dat er, naast de huidige vertrouwenspersoon, ook een ombudsman of -vrouw moet worden ingesteld. FNV en VAWO vinden het belangrijk dat er, naast het inzetten van instrumenten, er bewustwording en erkenning komt voor de problematiek.
Door: Nationale Onderwijsgids